Ο Αγώνας για τη Λευτεριά 1821-1829 δεν είναι δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα. Η ρομαντική και απα­τηλή αντίληψη, η συγκεχυμένη εικόνα που έχουμε σχηματίσει με κάμποσους φουστανελοφόρους γενικώς να μάχονται με τα γιαταγάνια κατά των Τούρκων είναι ειδυλ­λιακή κατασκευή. Όπως κάθε τόπος έχει τη δική του ιστο­ρία, έτσι και ο δικός μας, η Δωρίδα, έχει τη δική του μονα­δική ιστορία. Ας την προστατεύσουμε από τους μύθους, τις υπερβολές και τις διαστρεβλώσεις. Ας σκύψουμε στους καταλόγους των αγωνιστών από κάθε χωριό της Δωρί­δας και ας αναζητήσουμε τις ρίζες μας, να βρούμε τους προγόνους μας, να αυτοπροσδιοριστούμε, να οπλιστούμε με γνώση και να συνειδητοποιήσουμε πως η πολυπόθητη Λευτεριά κατακτιέται με σκληρούς αγώνες, με πολύ πόνο, αυτοθυσία και αυταπάρνηση. Τον δρόμο για την αυτογνω­σία δείχνει για άλλη μια φορά ο Μακρυγιάννης: