Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η νομική και ιστορική προσέγγιση και θεώρηση των δύο μοναδικών διασωθέντων βυζαντινών τυπικών της Κύπρου⸳ της τυπικής διάταξης του αγίου Νείλου για τη Μονή Μαχαιρά και της τυπικής διαθήκης του αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου για την ομώνυμη Μονή στην Πάφο. Σκοπός είναι να καλυφθεί το ερευνητικό κενό που υφίσταται στη νομική βιβλιογραφία ως προς την αυτούσια νομική θεώρηση των κυπριακών τυπικών και τη σύνδεσή τους με το ισχύον κυπριακό Εκκλησιαστικό Δίκαιο.

Οκτώ αιώνες μετά την ίδρυσή τους, οι Βασιλικές και Σταυροπηγιακές Μονές Μαχαιρά και Αγίου Νεοφύτου συνεχίζουν τη λειτουργία τους και την εκπλήρωση του κύριου σκοπού τους, που δεν είναι άλλος από την πνευματική μέσω της μοναχικής άσκησης και την κατά Χριστόν ηθική κατάρτιση των μοναχών που εγκαταβιώνουν σε αυτές. Επίσης, συνεχίζουν να απολαμβάνουν του προνομίου της αυτονομίας ως προς την εσωτερική διοίκηση και διαχείριση των υποθέσεών τους, σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες, τις μοναχικές παραδόσεις και τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου, καθώς και σύμφωνα με τους σύγχρονους εσωτερικούς κανονισμούς τους που απηχούν το πνεύμα των βυζαντινών μοναστηριακών τυπικών που συνέταξαν οι κτήτορές τους. Οι εν λόγω Μονές υπάγονται στην πνευματική δικαιοδοσία και εποπτεία του Αρχιεπισκόπου Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου.