Από την άλλη πλευρά, χωρίς τη δογματική (doctrinal) επεξεργασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο εργαστήριο της θεωρίας του Συνταγματικού Δικαίου δεν θα είχε διαμορφωθεί ο σύγχρονος συνταγματισμός και δεν θα είχε αποκτήσει τις σημερινές μεγάλες διαστάσεις του το φαινόμενο της «συνταγματοποίησης» του Διεθνούς Δικαίου και, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, του Δικαίου της ΕΕ. Άλλωστε για την πληρότητα και την ποιότητα της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, το επίπεδο του εθνικού κράτους, του εθνικού Συντάγματος, της εθνικής νομοθεσίας και κυρίως της νομολογίας των εθνικών δικαστηρίων είναι πάντα ιδιαίτερα κρίσιμο. Ο διεθνής δικαστικός έλεγχος και ο διεθνικός νομικό - πολιτικός έλεγχος έπονται πρακτικά.
Η γενική θεωρία των θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι συνεπώς κρίσιμη και μάλιστα αυτοτελώς σε σχέση με την μελέτη των επιμέρους δικαιωμάτων, πολλά από τα οποία έχουν καταστεί πλέον αντικείμενο ειδικότερων επιστημονικών κλάδων που αναπτύσσονται ραγδαία.